Baykan Refakatçi

Refakatçinin aldığı aylık ücret, çalışma modeline ve deneyime göre değişir. Siirt'te 2026'da 12 saat gündüz vardiyada günlük hizmet bedeli 1.080-1.440 TL aralığındadır; haftada altı gün hesabıyla aylık ücret 32.000-42.000 TL'ye ulaşır. 24 saat yatılı çalışmada aylık 42.000-54.000 TL, yoğun bakım çıkışı ve cerrahi travma gibi üst düzey vakalarda daha yüksek bir aralık yaygındır. Aylık ücret, 33.030 TL brüt asgari ücret tabanının üzerinde kalır. Çalışma karşılığı; cerrahi servis deneyimi, enfeksiyon takibi, iki dilli iletişim ve sevk koridoru tecrübesi eklendikçe yukarı çıkar.

Diyarbakır, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin mega kapasiteli hastanesiyle bölgenin ileri sevk merkezi olduğu için refakatçi piyasası daha hareketli; aynı 12 saatlik vardiya orada 1.300-1.700 TL aralığındayken Siirt'te 1.080-1.440 TL düzeyindedir. Aradaki fark, Diyarbakır'ın hem nüfus ölçeği hem de büyük tıp merkezi olmasından kaynaklanıyor. Siirt ise ileri vakalarını Diyarbakır'a gönderen, Güneydoğu Anadolu'nun coğrafi-ekonomik bağlamına uygun bir aralıkta; çift sevk yükü ve iş kazası deneyimi ücreti tabandan yukarı taşısa da Diyarbakır'ın merkez priminin altında kalır. Yani fark bir kalite farkı değil, şehrin sağlık sistemindeki rolünden kaynaklanır.

Siirt'te aranan profil büyük ölçüde yerele özgüdür. Siirt EAH dahiliye, cerrahi veya enfeksiyon servisinde deneyimli, Diyarbakır-Batman sevk koridorunu bilen ve Türkçe ile Kürtçe iletişim kurabilen kişiler tercih edilir. Petrol sahasının iş kazası vakalarında cerrahi yara bakımı ve rehabilitasyona aşina olmak, Pervari çevresindeki zoonoz vakalarında enfeksiyon takibini bilmek ve sıcak yaz aylarında kronik hastaları izleyebilmek de bu profilin parçası. Büyük metropollerde ise çok daha çeşitli kompleks vakalar baskındır; bu yüzden Siirt'te aranan deneyim daha çok yerel servis düzenine ve sevk koridoruna odaklanır.

Dört tip öne çıkar. En yaygını, Siirt Devlet ve EAH'ta dahiliye-cerrahi rutini ile sevk öncesi hazırlık. Onun kadar sık görüleni, kronik hastalık takibi ve sıcak yaz aylarında artan kalp-solunum izlemi. Orta yoğunlukta, petrol sahasının iş kazası kaynaklı cerrahi travma vakaları ve Pervari çevresindeki zoonoz enfeksiyonları. Daha düşük yoğunlukta ise yoğun bakım çıkışı sonrası ev bakımı görülüyor. Diyarbakır-Batman sevk koridoru bu vakaların önemli kısmında devreye giriyor.

Bu, hastanın durumuna bağlıdır. Gündüzlü refakatçi 12 saatlik vardiyayla (genelde 08.00-20.00) çalışır; günlük 1.080-1.440 TL, aylık 32.000-42.000 TL düzeyindedir ve yerel rutin takip, enfeksiyon ve hafif cerrahi vakalarda yeterli olur. Yatılı refakatçi 24 saat evde kalır; günlük 2.160-2.880 TL, aylık 42.000-54.000 TL aralığındadır ve iş kazası cerrahi travması, yoğun bakım çıkışı ile kemoterapi sonrası ev bakımı için uygundur. Petrol sahasının ağır iş kazası vakalarında yatılı zorunlu hâle gelirken, rutin dahiliye takibinde gündüzlü vardiya çoğu zaman yeterlidir. 24 saat modelde 4857 Md. 46 gereği haftalık bir tam gün izin zorunludur.

Yabancı uyruklu bir kişinin refakatçi olarak çalışması için 6735 Sayılı Kanun gereği çalışma izni gerekir; geçici koruma altındaki bireyler de ev hizmetlerinde belirli koşullarla çalışabilir. Ancak Siirt'te talep ağırlıklı olarak yerel sağlık deneyimi olan ve iki dilli iletişim kurabilen Türk vatandaşı refakatçilere yöneliktir. Bunun pratik bir nedeni var: yerel servis düzenini, sevk koridorunu ve hastayla Kürtçe iletişim kurabilmeyi bilmek bu işte fark yaratıyor. Bu yüzden yabancı uyruklu refakatçi talebi Siirt'te düşük seyrediyor.