Hizmet Sözleşmesi Hazırlama Rehberi 2026: Taraflar, Maddeler ve Fesih Çerçevesi
Aile ile bakıcı arasında imzalanacak hizmet sözleşmesinde hangi maddeler zorunlu, hangileri opsiyonel ve fesih süreci nasıl düzenlenir?
Hizmet sözleşmesi, aile (hizmet alan) ile bakıcı (hizmet veren) arasında doğrudan imzalanan, ev hizmetlerinin kapsamını, süresini, ücretini, çalışma saatlerini ve fesih koşullarını belirleyen yazılı bir belgedir. 4904 Sayılı Kanun çerçevesinde Çare ilan yayıncısı sıfatıyla bu sözleşmeye taraf değildir; sözleşme aile ile hizmet veren arasındadır. Zorunlu maddeler kimlik bilgileri, hizmet kapsamı, süre, ücret, çalışma saatleri, dinlenme hakları, fesih bildirim süresi ve KVKK rıza beyanıdır; opsiyonel maddeler konaklama, yemek, gizlilik, eğitim ve cezai şart gibi konuları kapsar. 2026 itibarıyla hizmet bedeli pazarlığı 22.104 TL brüt asgari ücret tabanı üzerine kurulur.
Hizmet Sözleşmesi Neden Kritik?
8 yıldır bu sektörde gördük ki ev hizmetlerinde en çok yaşanan sürtüşme sözlü anlaşmanın belirsizliğinden kaynaklanıyor. Taraflar ayda kaç izin günü olduğu, bayramda çalışma zorunluluğu ya da erken ayrılma durumunda tazminat gibi konularda başlangıçta aynı şeyi anladığını varsayıyor; aylar sonra bu varsayımların örtüşmediği görülüyor. Yazılı hizmet sözleşmesi bu belirsizliği önceden ortadan kaldırmak için en ekonomik araç — maliyeti sıfır, karşılığı ay boyunca süren sürtüşmenin önlenmesi.
Ankara Çankaya'da yaşayan bir aile, yaşlı annesi için yatılı bakıcıyla sözlü anlaşmayla başladı. İkinci ayın sonunda bakıcı hafta sonu iznini kullanmaya başlamak istedi; aile sözleşmede olmadığı için aradan iki hafta geçerken gerginlik arttı. Pratikte aileler bize en çok bu türden kopuşları anlatıyor — sözleşme olsaydı hafta sonu izni ilk günden netlik kazanırdı, orta vadede güven sarsılmazdı.
Hizmet Sözleşmesi ile Ajans Modeli Arasındaki Fark
Hizmet sözleşmesi, iki taraf arasında doğrudan imzalanan bir belgedir; Çare bu ilişkiye taraf değildir. Ajans modelinde ise üçüncü bir tarafın (ajans) aracılığı ve komisyon talebi devreye girer; aile hem ajansla hem bakıcıyla ayrı ilişki kurar. 4904 Sayılı Kanun çerçevesinde Çare, özel istihdam bürosu değildir; aracı sıfatı almaz, komisyon almaz, yasal olarak ilan yayıncısı konumundadır. Bu yasal fark pratikte iki önemli sonuç doğurur.
Birincisi, sözleşme iki taraflıdır: aile ile bakıcı. Ajans komisyon modelinde bu ilişki çoğu zaman üç taraflı olur, komisyon katmanı hizmet bedelinin %20–30'una çıkar. İkincisi, fesih süreci iki tarafın karşılıklı kararına bağlıdır; üçüncü bir taraftan (ajans) onay gerekmez. Platform komisyonsuzdur — ajans değil, aracı yok; bu model aileye esneklik verir ama sözleşme hazırlama sorumluluğunu da iki tarafa bırakır.
Zorunlu Maddeler: Sözleşmede Eksik Olmaması Gerekenler
Hizmet sözleşmesinde aşağıdaki sekiz madde, ileride çıkabilecek anlaşmazlıkların en yaygın kaynaklarını baştan çözmek için mutlaka yer almalıdır.
1. Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri: Aile adına sözleşmeyi imzalayan kişinin adı, TC kimlik numarası, adres ve telefonu; bakıcının aynı bilgileri; yatılı ise konaklama adresi
2. Hizmetin kapsamı: Yaşlı bakımı, hasta bakımı, çocuk bakımı, ev yardımı veya bunların hangi kombinasyonu — sözleşmede net yazılmalı, "bakım ve ev işleri" gibi belirsiz ifadelerden kaçınılmalı
3. Süre: Belirli süreli (3 ay, 6 ay, 1 yıl) veya belirsiz süreli; belirli süreli ise yenileme koşulu; belirsiz süreli ise deneme dönemi süresi (tavsiye edilen 1–2 ay)
4. Ücret ve ödeme tarihi: Aylık ücret rakamı, ödeme günü (örneğin her ayın 5'i), ödeme yöntemi (nakit, banka havalesi), makbuz düzeni; rakam Bölüm "Sık Sorulan Sorular" altındaki fiyat bantlarına dayandırılabilir
5. Çalışma saatleri ve dinlenme: Günlük başlangıç ve bitiş saati, günlük dinlenme süresi (öğle arası), haftalık dinlenme günü, yatılı ise gece uyku saatleri ve gece çağrı ücreti
6. Hafta tatili ve bayram hakları: Haftanın hangi günü izin, resmî bayramlarda çalışma zorunluluğu ve bayram ek ücreti bandı, yıllık izin gün sayısı ve kullanım planı
7. Fesih koşulları ve bildirim süresi: Karşılıklı bildirim süresi (7–14 gün tavsiye), erken fesih durumunda uygulanacak kural, tarafların hangi durumlarda derhal fesih hakkı kullanabileceği (örneğin sağlık tehlikesi, güven ihlali)
8. KVKK rıza beyanı: 6698 Sayılı Kanun kapsamında bakıcının kişisel verilerinin hangi amaçla işleneceği, ne kadar saklanacağı ve kiminle paylaşılacağı; haneye ait sağlık bilgisi paylaşılacaksa bunun sınırları
Bu sekiz başlığın hepsi iki sayfayı geçmeyen bir metinde netleşir. Uzatmadan, her başlık bir paragrafta tanımlanır; muğlak ifade kullanılmaz. Pazarlık sırasında aday tarafın zayıflık göstermesi adına bu maddelerin atlanması önerisi gelirse, buna uymayın — sözleşmenin koruma alanı zaten bu sekiz başlığın kesişiminde oluşur.
Opsiyonel Maddeler: İhtiyaca Göre Eklenenler
Aşağıdaki beş madde her sözleşmede olmak zorunda değildir; hizmetin kapsamına ve ailenin önceliklerine göre eklenir.
1. Yatılı konaklama koşulları: Bakıcıya ayrılacak oda, temiz yatak, banyo erişimi, ailenin yemek kuralları; 8 yıl içinde fark ettik ki yatılı bakımda memnuniyeti en çok belirleyen değişken konaklama kalitesidir
2. Yemek sağlama: Ailenin mutfağından yeme hakkı mı, ayrı bütçe mi, özel diyet gereksinimi varsa nasıl karşılanır — belirsizlik ayrılık nedeni olabilir
3. Gizlilik maddesi: Hane mahremiyetinin korunması; ailenin fotoğraf, ses kaydı, sosyal medya paylaşımı kuralları; mülkiyete ait bilgilerin üçüncü tarafla paylaşılmaması
4. Eğitim maliyet paylaşımı: Aile bakıcıya CPR, ilk yardım veya özel hastalık eğitimi aldırmak isterse maliyetin nasıl paylaşılacağı; tamamlanma sonrası minimum çalışma süresi koşulu
5. Cezai şart (ölçülü): Erken fesih durumunda tarafların belirleyebileceği sınırlı tazminat — 4857 Sayılı Kanun kapsamında orantılı ve aşırı olmamalı; aksi halde hukuken geçersiz sayılabilir
Cezai şart maddesinde aşırıya kaçmak sözleşmeyi geçersizleştirebilir. Genel pratik, aylık hizmet bedelinin yarısını aşmayan bir rakam — bu rakamın üzerinde belirlenen cezai şart bir anlaşmazlıkta mahkemede düşürülür. Ölçülü olmak, iki tarafı da korumanın en güvenli yoludur.
İstanbul Kadıköy'de yaşayan bir aile, yaşlı babasının bakımı için hizmet vereniyle üç sayfalık bir sözleşme hazırladı. Sözleşmenin "gizlilik" maddesi, bakıcının hane içi fotoğraf paylaşımını yasaklıyordu. Sekiz ay sonra çocukların bir arkadaşı tarafından sosyal medyada babanın bir fotoğrafını gördüklerinde fesih hakkı kullanıldı, süreç çekişmesiz kapandı. "Sözleşme olmasa konuşma iki tarafı da çok yorardı" diyor ailenin büyük oğlu. Bu hikâye, opsiyonel bir maddenin bile önden düşünülmesinin fesih anında ne kadar ağırlık taşıdığını gösteriyor.
Fesih Süreci: Bildirim, Tazminat ve Derhal Fesih
Fesih, hizmet sözleşmesinin en hassas maddesidir çünkü çoğu anlaşmazlık burada patlar. Üç tip fesih çerçevesi yaygındır.
| Fesih Tipi | Bildirim Süresi | Uygulama | Örnek Durum |
|---|---|---|---|
| Tek taraflı bildirimli | 14 gün | Bildiren taraf süreyi tamamlar, karşı taraf son ödemeyi alır | Bakıcı başka şehre taşınıyor |
| Derhal fesih (haklı neden) | Aynı gün | Sağlık, güven ihlali, şiddet, hırsızlık gibi durumlar; bildirim süresi aranmaz | Ciddi güven ihlali tespiti |
Karşılıklı anlaşmalı fesih ideal senaryodur; iki taraf da tarih üzerinde uzlaşır, süreç çekişmesiz kapanır. Tek taraflı bildirimde süre yarısından az kalan ayın ücreti orantılı hesaplanır; yani 15 günde ayrılan bakıcı tam aylık değil, işlediği günlerin karşılığını alır. Derhal fesih ancak haklı sebeple ve yazılı tutanakla uygulanır; aksi halde tek taraflı gasp niteliği taşıyabilir.
⚠️ Kritik Kutu: Hizmet Sözleşmesi ile Diğer Hukuki Çerçeveler
Hizmet sözleşmesi ev hizmetleri bağlamında özel bir araç; 4857 Sayılı Kanun'un genel hükümleri ve 5510 Sayılı Kanun EK-9 uyarınca SGK yükümlülüğü devreye girer. Bu kritik ayrımı atlamak iki tarafı da risk altına alır:
- SGK prim bildirimi: Aile hizmet alan sıfatıyla 5510 EK-9 kapsamında prim bildirir. Bildirim e-Devlet üzerinden aylık tek tıkla yapılır
- Platform rolü: Çare, 5651 Sayılı Kanun kapsamında dijital ilan yayıncısıdır; 4904 Sayılı Kanun çerçevesinde aracı sıfatı almaz, bu ilişkiye taraf değildir
- Asgari sınır: 2026 brüt asgari ücret 22.104 TL; aylık ücret bu rakamın altına çekilemez, belirli kalemler (yemek, konaklama) bu tabana eklenir
- Hukuki koruma: Anlaşmazlık durumunda yetkili mahkeme, hizmetin gerçekleştiği yer mahkemesidir; sözleşmede bunu belirtmek süreç kolaylığı sağlar
Platform komisyonsuz dijital ilan kanalıdır; ajans değil, aracı yok. Aile ve hizmet veren sözleşmeyi kendi iradeleriyle, kendi imzalarıyla hazırlar. Şablon paylaşmak 4904 Sayılı Kanun'un belirttiği aracı rolüyle karışabileceği için platform buradan kaçınır; ailenin noter ya da serbest avukatla çalışması en güvenli yoldur.
Hizmet Türü × Süre: Hangi Sözleşme Tipi Uygun?
Hizmetin türü ve planlanan süre, seçilecek sözleşme tipini doğrudan şekillendirir. Aşağıdaki tablo dört yaygın senaryoyu ve önerilen sözleşme çerçevesini gösterir.
| Hizmet Türü | Planlanan Süre | Önerilen Sözleşme Tipi | Bildirim Süresi Önerisi |
|---|---|---|---|
| Gündüzlü yaşlı/hasta bakımı | 3–6 ay | Belirli süreli + yenileme opsiyonu | 7 gün |
| Kısa süreli refakat (hastane) | 1–4 hafta | Belirli süreli (haftalık) | 3 gün |
| Çocuk bakımı | 1–2 yıl | Belirsiz süreli + 1 ay deneme | 14 gün |
Belirsiz süreli sözleşmeler uzun vadeli çalışmalar için güvencelidir; iki taraf da sürenin otomatik sona ermesi gibi bir baskıyla karşılaşmaz. Belirli süreli sözleşmeler kısa vadeli ya da test edilmek istenen durumlarda tercih edilir. Çocuk bakımında deneme dönemi 1 aya kadar kısaltılabilir çünkü uyum hızlı gözlemlenir; yaşlı bakımında 2 ay deneme önerilir çünkü bakım rutininin oturması zaman alır.
Karşı Argüman: "Sözleşme olmadan da çalışabiliriz"
Bazı aileler sözleşmenin resmiyetinden çekinir, sözlü anlaşmayla başlamak ister. Oysa sözleşmesiz çalışmanın iki taraf için maliyeti saklıdır: ailede SGK primi bildirilmediğinde ALO 170 şikâyet riski, bakıcıda ise ücret alacağı davasında delil eksikliği doğar. Bir aylık hizmet bedelinin altında bir çaba ile hazırlanan iki sayfalık sözleşme, altı aylık rahatı satın alır.
Diğer bir itiraz hazır şablon olmayışıdır. Platform 4904 Sayılı Kanun çerçevesinde aracı rolüne geçmemek için şablon paylaşmaz; aile noterden veya serbest avukattan bir taslak alabilir, tarafların imzasıyla kendi metnini oluşturabilir. Noter sözleşmesi 2026 itibarıyla 1.500–3.000 TL bandında bir maliyetle düzenlenir; bu rakam sözleşmenin sağladığı fesih güvencesiyle karşılaştırıldığında görece düşük bir yatırımdır. Detaylı referans sürecini önceden tamamlamak isteyen aileler bakıcı referans doğrulama rehberine bakabilir; ilk hafta uyum sürecinin yazılı çerçevesi ise bakıcı ilk hafta uyum rehberinde adım adım ilerler. Bayram dönemlerinin sözleşmeye yansıtılması ise bayram ve tatil ücretlendirmesi rehberinde 2026 takvimiyle birlikte ele alınır. SGK prim bildirimi için bakıcı SGK ve sigorta yasal hakları rehberi adım adım yol göstericidir.
Sık Sorulan Sorular
Hizmet sözleşmesi noter onayı gerektirir mi?
Hizmet sözleşmesi geçerli olmak için noter onayı şart değildir; iki tarafın imzası ve iki tanık şahitliği yeterlidir. Ancak noter onaylı sözleşmeler bir anlaşmazlık durumunda ispat açısından daha güçlüdür; taraflardan birinin "ben bu imzayı atmadım" itirazı noter huzurunda işlev görmez. 2026 itibarıyla noter düzenleme ücreti ev hizmetleri sözleşmeleri için yaklaşık 1.500–3.000 TL bandındadır; sözleşme süresi 6 aydan uzunsa bu maliyet kendini fazlasıyla öder. Kısa süreli (1–3 ay) sözleşmelerde tanık imzalı versiyon çoğu zaman yeterlidir. Noter tercihi ailenin risk algısına göre şekillenir; yüksek hizmet bedeli içeren uzun süreli yatılı bakımda noter onayı güçlü bir güvence sağlar.
Hizmet sözleşmesinde ücret pazarlığı nasıl yapılır?
Ücret pazarlığı piyasa bantları, deneyim yılı ve hizmetin kapsamı üzerinden yapılır. 2026'da Türkiye ortalamasında gündüzlü bakıcı aylık ücret bandı 35.000–45.000 TL, yatılı bakıcı aylık ücreti 45.000–60.000 TL seviyesindedir; sertifikalı ve deneyimli adaylar üst bantta konumlanır. Pazarlıkta hizmet bedelinin yanı sıra ödeme günü, tatil günü sayısı ve bayram ek ücreti kalemleri de masaya yatar. Ücret sözleşmede rakamla açıkça belirtilir; "piyasa koşullarına göre" gibi muğlak ifadeler kullanılmaz. Pazarlık sonrası iki taraf net rakam üzerinde anlaştığında bu rakamın 2026 brüt asgari ücret tabanı olan 22.104 TL'nin üzerinde olması gerekir — aksi halde sözleşme yasaya aykırı hale gelir.
Bakıcı maaşı hizmet sözleşmesinin neresinde yazılır?
Aylık ücret sözleşmenin dördüncü maddesi olan "Ücret ve Ödeme Tarihi" başlığı altında net bir rakamla yazılır. Burada sadece tutar değil, ödeme günü (örneğin her ayın 5'i), ödeme yöntemi (nakit, banka havalesi) ve makbuz düzeni de belirtilir. Yatılı hizmette konaklama ve yemek ayrı olarak listelenir — bu kalemler çalışma karşılığı içinde mi yoksa ek mi sayıldığı netleşir. Fazla mesai, bayram ek ücreti ve gece çağrı ücreti ise aynı maddede alt başlık olarak açılır. Aylık ücret pazarlığında rakamların yazıya net dökülmesi, sonraki aylarda "ben böyle anlamamıştım" türü gerginlikleri önler; rakamsal netlik sözleşmenin tarafsızlık işlevinin temelidir.
Sözleşme örneğini platformdan alabilir miyim?
Çare, 4904 Sayılı Kanun çerçevesinde özel istihdam bürosu değildir; 5651 Sayılı Kanun kapsamında dijital ilan yayıncısı sıfatı taşır. Bu yasal konum, platformun hazır sözleşme şablonu paylaşmasını aracı rolüne yakın bir konuma getirirdi; bu yüzden platform şablon paylaşmaz. Aile sözleşme metnini noterden veya serbest avukattan alabilir; bunun maliyeti 1.500–3.000 TL bandındadır. Alternatif olarak Türkiye Barolar Birliği'nin yayınladığı standart hukuki metinler referans olarak kullanılabilir. Kritik olan sözleşmenin ailenin ve hizmet verenin gerçek durumuna uyarlanmış olmasıdır; hazır şablon kopyalamak çoğu durumda sözleşmenin koruma değerini azaltır.
Hizmet sözleşmesi feshedildiğinde son ödeme nasıl hesaplanır?
Son ödeme, bildirim süresi boyunca işlenen günlerin aylık ücrete orantılanmasıyla hesaplanır. Örneğin aylık ücret belirli bir rakamsa, günlük ücret bu rakamın 30'a bölünmesiyle bulunur; bildirim süresi boyunca işlenen gün sayısı günlük ücretle çarpılır. Buna ek olarak kullanılmamış yıllık izin günlerinin karşılığı eklenir — 4857 Sayılı Kanun Madde 59 bu hakkı korur. Fazla mesai alacakları, bayram ek ücretleri ve diğer ödenmemiş kalemler son ödemede birlikte ödenir. Bildirim süresi süresinden önce çıkılan durumda, tarafların hizmet sözleşmesinde önceden belirlediği cezai şart devreye girer; bu rakam ölçülü olmalıdır, aksi halde mahkemede düşürülür. Son ödeme yazılı tutanakla yapılır, iki taraf da imza atar.
Yatılı çalışmada konaklama ve yemek ayrı yazılmalı mı?
Evet, yatılı çalışmada konaklama ve yemek ayrı bir madde olarak sözleşmede yer almalıdır. Bu iki kalem aylık ücrete dahil midir, aylık ücretin üzerine mi eklenir, yoksa ücret pazarlığında değerlendirilip dahil kabul mü edilir — bu ayrım net olmazsa ileride en çok tartışılan konulardan biri olur. Yaygın pratik, konaklamanın (oda, yatak, banyo erişimi) aylık ücrete dahil sayılması, yemeğin ise aile mutfağından karşılanmasıdır; özel diyet gerektiren durumlarda ek bütçe tartışılabilir. Sözleşmede "konaklama aile tarafından sağlanır, yemek aile mutfağından karşılanır; özel diyet talebi durumunda taraflar ek anlaşmayla düzenler" gibi açık bir ifade yeterlidir. Bu netlik hem hizmet verenin hem ailenin yatılı ilişkide rahat etmesine yol açar.
Hemen Başlayın
Çare'de hizmet talebinizi yayınlayın veya bakıcı profillerini ücretsiz inceleyin. Sözleşme iki taraf arasında imzalanır; platform komisyonsuzdur — ajans değil, aracı yok.
- Bakıcı Profillerini İncele — sözleşmeye hazır, belgeli profiller
- Aile Olarak Kaydol ve İlan Ver — sözleşme görüşmesine kadar ücretsiz ilan yayınlayın
- Hizmet Veren Olarak Kaydol — sözleşme şartlarını profilinizde önceden belirtin
Çare, 5651 Sayılı Kanun çerçevesinde yayıncı sıfatıyla hareket eder; 4904 Sayılı Kanun'a göre aracı değildir. Taraflar hizmet sözleşmesini kendi iradeleriyle hazırlar ve imzalar.
