Güroymak Refakatçi

Refakatçinin aldığı aylık ücret, çalışma modeline ve deneyime göre değişir. Bitlis'te 2026'da 12 saat gündüz vardiyada günlük hizmet bedeli 1.200-1.500 TL aralığındadır; haftada altı gün hesabıyla aylık ücret 28.000-36.000 TL'ye ulaşır. 24 saat yatılı çalışmada aylık 38.000-48.000 TL, yoğun bakım çıkışı ve diyaliz gibi üst düzey vakalarda daha yüksek bir aralık yaygındır. Aylık ücret, 33.030 TL brüt asgari ücret tabanının üzerinde kalır. Çalışma karşılığı; nefroloji ve diyaliz deneyimi, onkoloji tecrübesi ve Van sevk yolu refakat geçmişi eklendikçe yukarı çıkar.

Van, kendi bünyesindeki YYÜ Tıp Fakültesi hastanesiyle bölgenin ileri sevk merkezi olduğu için refakatçi piyasası biraz daha hareketli; aynı 12 saatlik vardiya orada 1.300-1.700 TL aralığındayken Bitlis'te 1.200-1.500 TL düzeyindedir. Aradaki fark yaklaşık yüzde 7-13. Bunun nedeni Van'ın hem nüfus ölçeği hem de ileri tıp merkezi olmasıdır. Bitlis ise sevki Van'a gönderen bir konumda; çoklu sevk yükü ve diyaliz takibi ücreti tabandan yukarı taşısa da Van'ın merkez priminin altında kalır. Yani fark bir kalite farkı değil, şehrin sağlık sistemindeki rolünden kaynaklanır.

Bitlis'te aranan profil büyük ölçüde yerele özgüdür. BEÜ Sağlık Bilimleri mezunu, Bitlis Devlet Hastanesi'nde hasta yakını refakat deneyimi olan, nefroloji ve diyaliz takibine aşina ve Van YYÜ sevk yolunu bilen kişiler tercih edilir. Yüksek rakımın getirdiği kalp-böbrek vakalarını tanımak, D-300'ün kış koşullarına hazırlıklı olmak ve İstanbul'da yaşayan çocuklarla düzenli iletişim kurmak da bu profilin parçası. Büyük metropollerde ise çok daha çeşitli kompleks vakalar ve geniş özel hastane dokusu baskındır; bu yüzden Bitlis'te aranan deneyim daha çok yerel sevk düzenine ve diyaliz koordinasyonuna odaklanır.

Dört tip öne çıkar. En yaygını, Bitlis Devlet Hastanesi'nde dahiliye-nefroloji rutini ile sevk öncesi hazırlık. Onun kadar sık görüleni, yüksek rakıma bağlı kronik kalp ve böbrek hastalıklarının takibi. Orta yoğunlukta, Van YYÜ ana sevk hattında yol refakati ve haftalık diyaliz koordinasyonu. Daha düşük yoğunlukta ise palyatif ev bakımı ve yaz aylarında Ahlat-Nemrut turizmiyle bağlantılı koordinasyon görülüyor. Vardiya modeli yıl boyu standart kalır.

Bu, hastanın durumuna bağlıdır. Gündüzlü refakatçi 12 saatlik vardiyayla (genelde 08.00-20.00) çalışır; günlük 1.200-1.500 TL, aylık 28.000-36.000 TL düzeyindedir ve yerel rutin takip ile kronik hastalık vakalarında yeterli olur. Yatılı refakatçi 24 saat evde kalır; günlük 2.400-3.000 TL, aylık 38.000-48.000 TL aralığındadır ve sevk vakaları, diyaliz koordinasyonu, yoğun bakım çıkışı ile kemoterapi sonrası ev bakımı için uygundur. Nurullah Bey gibi haftada üç gün Van'a giden bir diyaliz hastasında yatılı çoğu zaman daha sürdürülebilir; rutin nefroloji takibinde ise gündüzlü vardiya yeterli olabilir. 24 saat modelde 4857 Md. 46 gereği haftalık bir tam gün izin zorunludur.

Yabancı uyruklu bir kişinin refakatçi olarak çalışması için 6735 Sayılı Kanun gereği çalışma izni gerekir; geçici koruma altındaki bireyler de ev hizmetlerinde belirli koşullarla çalışabilir. Ancak Bitlis'te talep ağırlıklı olarak yerel sağlık okulu mezunu Türk vatandaşı refakatçilere yöneliktir. Bunun pratik bir nedeni var: yerel sevk düzenini, D-300'ün kış koşullarını ve diyaliz takibinin yoğunluğunu bilmek bu işte fark yaratıyor. Bu yüzden yabancı uyruklu refakatçi talebi Bitlis'te düşük seyrediyor.