Bakıcıyı buldunuz, görüştünüz, anlaştınız. Sıra geldi en önemli adıma: yazılı sözleşme. Pek çok aile bu adımı "biz zaten anlaştık, ne gerek var" diyerek atlar. Sonrası genellikle anlaşmazlık, ödenmeyen ücret veya ani işten ayrılmalarla biter.
İyi bir sözleşme hem aileyi hem bakıcıyı korur. Bu rehberde sözleşmede mutlaka yer alması gereken maddeleri, yasal zorunlulukları ve dikkat edilmesi gereken noktaları bulacaksınız.
Neden Yazılı Sözleşme Şart?
Sözlü anlaşmalar yargı önünde çok zayıf delildir. Yasal açıdan bakıldığında:
- Bakıcının SGK primlerini ödemekle yükümlüsünüz (bağlayıcı yasal yükümlülük)
- İş akdi olmadan işten çıkarmada kıdem tazminatı hesabı zorlaşır
- Yıllar sonra "bana şu da söylenmişti" anlaşmazlıklarında elinizde hiçbir belge olmaz
Yazılı sözleşme yapmak hem karmaşık hem de pahalı değil. Noterde değil, imzalı iki nüsha halinde bile geçerlidir.
Sözleşmede Yer Alması Gereken Temel Maddeler
1. Tarafların Kimlik Bilgileri
İşveren (aile) ve çalışan (bakıcı) için ad-soyad, TC kimlik numarası, adres ve iletişim bilgileri eksiksiz yazılmalıdır. Bu bilgiler olası bir SGK kaydı veya hukuki süreçte zorunludur.
2. İşin Tanımı ve Kapsamı
En çok anlaşmazlık bu maddeden çıkar. "Bakıcılık yapacak" yazmak yetmez. Açıkça belirtin:
- Kaç yaşında kaç kişiye bakılacak (örn. "75 yaşında yatağa bağımlı hasta")
- Günlük görevler neler? (kişisel hijyen, ilaç takibi, yemek hazırlama, oda temizliği)
- Ev işleri dahil mi, değil mi? Dahilse hangi işler?
- Dışarıya çıkarma sorumluluğu var mı?
3. Çalışma Saatleri ve Modeli
Haftalık kaç saat çalışılacağı net yazılmalıdır.
- Gündüzlü: Sabah giriş ve akşam çıkış saatleri
- Yatılı: Evde kalış günleri, gece sorumlulukları
- Mesai: Belirlenen saatler dışında çalışma gerekirse nasıl ücretlendirilecek?
4. Ücret ve Ödeme Koşulları
- Aylık net ücret tutarı (TL cinsinden)
- Ödeme günü (örn. her ayın 1'i)
- Ödeme yöntemi (banka havalesi önerilir — kayıt altına alınır)
- Yıllık zam konusunda genel bir çerçeve (örn. "TÜFE artışı oranında")
5. SGK ve Yasal Yükümlülükler
4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı SGK Kanunu uyarınca ev hizmetlerinde çalışan bakıcılar sigortalı olmak zorundadır.
- Ayda 10 günden fazla çalışan bakıcılar tam sigortalı sayılır; prim aile tarafından ödenir.
- Ayda 10 günden az çalışanlar ise kısmi süreli kapsamına girer.
2026 yılında aylık SGK işveren payı yaklaşık 1.800 – 2.200 TL civarındadır. Bu miktar aylık ücretin dışında ayrıca hesaplanmalıdır.
6. İzin Hakları
- Haftalık izin: Haftada en az bir gün, önceden belirlenmiş
- Yıllık izin: 1 yılı tamamlayanlara yasal olarak 14 gün ücretli yıllık izin hakkı doğar
- Hastalık izni: Rapor karşılığında ücret kesilip kesilmeyeceği
- Resmi tatil: Çalışılıyorsa ek ücret uygulaması
7. Fesih Koşulları
Hem aile hem bakıcı sözleşmeyi feshedebilir. Anlaşmazlıkları önlemek için:
- İhbar süresi: Tarafların birbirini kaç gün önceden bilgilendireceği (genellikle 2-4 hafta)
- Haklı fesih nedenleri: Hırsızlık, bakımı aksatma, şiddet gibi durumlarda tazminatsız fesih hakkı
- Kıdem tazminatı: 1 yılı dolduran ve aile tarafından haksız yere işten çıkarılan bakıcıya ödenir
8. Gizlilik
Bakıcı, ailenin özel yaşamına, mali durumuna ve sağlık bilgilerine dair edindiği bilgileri üçüncü şahıslarla paylaşamaz. Bu madde hassas hastalıkları olan bireylerin ailesi için özellikle önemlidir.
9. Kamera ve Güvenlik
Evde güvenlik kamerası varsa bunu bakıcıya bildirmek yasal zorunluluktur. Sözleşmede "işveren, konut güvenliği amacıyla kayıt sistemi kullandığını çalışana bildirmiştir" şeklinde bir madde ekleyin.
Sözleşme Nasıl İmzalanır?
Özel bir form zorunluluğu yoktur. İki nüsha halinde yazılıp her iki tarafça imzalanması yeterlidir. Bir nüsha ailede, bir nüsha bakıcıda kalır.
Noterden onaylatmak zorunlu değil ama önemli anlaşmazlıklarda daha güçlü bir belge sunar; tercih size kalmış.
Sık Sorulan Sorular
Bakıcı SGK'yı ben mi yaptırmalıyım, yoksa o mu? Yasal olarak işveren sıfatıyla aile sorumludur. Bakıcı kendi adına prim ödeyemez; onu siz bildirip yatırmalısınız.
Sözleşmesiz bakıcı çalıştırmanın cezası var mı? Hem SGK primi ödememek hem de kayıt dışı çalıştırmak idari para cezasına tabidir. Olası bir iş kazasında sigorta güvencesi olmadığı için sorumluluk tamamen aileye kalır.
Bakıcı evden bir şey çalarsa ne olur? Sözleşmede "haklı fesih" maddesi varsa tazminatsız işten çıkarabilirsiniz. Hırsızlık için ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
Güvenilir Bakıcıyı Bulmak İlk Adım
Sözleşmeyi doğru yapmak kadar önemli olan şey, doğru kişiyle sözleşme yapmaktır. Çare üzerindeki doğrulanmış bakıcı profillerini inceleyerek deneyim, referans ve ücret beklentisini önceden öğrenebilir; ardından güvenli bir anlaşma zemini oluşturabilirsiniz.
Bakıcı arıyorsanız ücretsiz ilan oluşturun. Bakıcı olarak çalışmak istiyorsanız profilinizi dakikalar içinde yayınlayın — Çare'de kayıt ve profil oluşturma tamamen ücretsizdir.
