İpekyolu Refakatçi

Refakatçinin aldığı aylık ücret, çalışma modeline ve deneyime göre değişir. Van'da 2026'da 12 saat gündüz vardiyada günlük hizmet bedeli 1.300-1.500 TL bandındadır; haftada altı gün hesabıyla aylık ücret 30.000-37.000 TL'ye ulaşır. 24 saat yatılı çalışmada aylık 41.000-49.000 TL, yoğun bakım çıkışı ve palyatif gibi üst segment vakalarda 49.000-55.000 TL aralığı yaygındır. Aylık ücret, 33.030 TL brüt asgari ücret tabanının üzerinde kalır. Çalışma karşılığı; sağlık alanında mezuniyet, çok hastaneli ekosistem deneyimi ve havayolu sevk tecrübesi eklendikçe yukarı çıkar.

İstanbul mega şehir bandında; aynı 12 saatlik vardiya orada 1.800-2.400 TL aralığındayken Van'da 1.300-1.500 TL düzeyindedir. Aradaki fark yaklaşık yüzde 25-30. Bunun nedeni İstanbul'un nüfus ölçeği, ödeme kapasitesi ve özel hastane yoğunluğudur. Van ise Doğu Anadolu'nun büyük ili ve bölgesel sağlık merkezi olduğu için çoğu Anadolu ilinin üzerinde, üst-orta bir bantta durur. Yani fark bir kalite farkı değil, şehir ölçeği farkıdır.

Van'da aranan profil, çok hastaneli bir ekosistemi tanıyan, Van Gölü balıkçıları ile tarım emeklilerinin tendon-eklem şikâyetlerini bilen ve gerektiğinde havayolu sevkini yönetebilen bir refakatçidir. 2011 depremi travması yaşamış hastalara psikolojik hassasiyetle yaklaşmak da önemli. YYÜ mezunu ve Maltepe'deki hastanede deneyim kazanmış kişiler tercih edilir. İstanbul'da ise büyük özel hastane ekosistemi ve daha çeşitli kompleks vakalar baskındır. İki şehir farklı ölçeklerde olduğu için aranan deneyim de farklılaşır.

Dört tip öne çıkar. En yaygını, YYÜ TF Hastanesi ve Van Devlet'te dahiliye-kardiyoloji-onkoloji rutini. Onun kadar sık görüleni, göl balıkçılığı ve tarım emeklilerinin tendon-eklem ile solunum vakaları. Orta yoğunlukta, komşu illerden Van'a gelen sevk hastalarına eşlik ve deprem travması takibi. Daha düşük yoğunlukta ise havayoluyla uzak sevk koordinasyonu ve diaspora ailelerinin uzaktan takip ihtiyacı. Vardiya modeli yıl boyu standart kalır.

Bu, hastanın durumuna bağlıdır. Gündüzlü refakatçi 12 saatlik vardiyayla (genelde 08.00-20.00) çalışır; günlük 1.300-1.500 TL, aylık 30.000-37.000 TL düzeyindedir ve yerel rutin takip ile göl-tarım emeklisi vakalarında yeterli olur. Yatılı refakatçi 24 saat evde kalır; günlük 2.600-3.100 TL, aylık 41.000-49.000 TL bandındadır ve kompleks vakalar, yoğun bakım çıkışı ile kemoterapi sonrası ev bakımı için uygundur. Bekir Bey gibi kemoterapi gören bir hastada yatılı tercih edilirken, rutin KOAH takibinde gündüzlü vardiya çoğu zaman yeterlidir.

Yabancı uyruklu bir kişinin refakatçi olarak çalışması için 6735 Sayılı Kanun gereği çalışma izni gerekir; geçici koruma altındaki bireyler de ev hizmetlerinde belirli koşullarla çalışabilir. Ancak Van'da talep ağırlıklı olarak Türk vatandaşı, YYÜ mezunu yerel refakatçilere yöneliktir. Bunun pratik bir nedeni var: çok hastaneli ekosistemi, sert kış koşullarını, yöresel kültürü ve göl-tarım emeklisi ailelerin dinamiklerini bilmek bu işte fark yaratıyor. Bu yüzden yabancı uyruklu refakatçi talebi Van'da düşük seyrediyor.