Susuz Refakatçi

Refakatçinin aldığı aylık ücret, çalışma modeline ve deneyime göre değişir. Kars'ta 2026'da 12 saat gündüz vardiyada günlük hizmet bedeli 1.080-1.440 TL bandındadır; haftada altı gün hesabıyla aylık ücret 32.000-44.000 TL'ye ulaşır. 24 saat yatılı çalışmada aylık 42.000-56.000 TL, yoğun bakım çıkışı ve palyatif gibi üst segment vakalarda daha yüksek bir aralık yaygındır. Aylık ücret, 33.030 TL brüt asgari ücret tabanının üzerinde kalır. Çalışma karşılığı; Kafkas ÜTF servis deneyimi, onkoloji tecrübesi, iki dilli iletişim ve Erzurum sevk koridoru deneyimi eklendikçe yukarı çıkar.

Erzurum, Atatürk Üniversitesi'nin mega kapasiteli hastanesiyle Doğu Anadolu'nun ileri sevk merkezi olduğu için refakatçi piyasası biraz daha hareketli; aynı 12 saatlik vardiya orada 1.200-1.600 TL aralığındayken Kars'ta 1.080-1.440 TL düzeyindedir. Bunun nedeni Erzurum'un hem nüfus ölçeği hem de ileri tıp merkezi olmasıdır. Kars ise ileri onkoloji ve kardiyolojiyi Erzurum'a gönderen bir konumda; kendi tıp fakültesi, uzun sevk yükü ve sert kış ücreti tabandan yukarı taşısa da Erzurum'un merkez priminin altında kalır. Yani fark bir kalite farkı değil, şehrin sağlık sistemindeki rolünden kaynaklanır.

Kars'ta aranan profil büyük ölçüde yerele özgüdür. Kafkas ÜTF veya Kars Devlet Hastanesi'nde deneyimli, Erzurum sevk koridorunu bilen ve iki dilli iletişim kurabilen kişiler tercih edilir. Sert kışta solunum ve kalp hastalarını izleyebilmek, Sarıkamış sezonunda artan ortopedi vakalarına hazırlıklı olmak ve Selim çevresindeki zoonoz vakalarında enfeksiyon takibini bilmek de bu profilin parçası. Büyük metropollerde çok daha çeşitli kompleks vakalar baskındır; bu yüzden Kars'ta aranan deneyim daha çok yerel servis düzenine ve uzun sevk yoluna odaklanır.

Dört tip öne çıkar. En yaygını, Kafkas ÜTF ve Kars Devlet Hastanesi'nde dahiliye-cerrahi rutini ile sevk öncesi hazırlık. Onun kadar sık görüleni, sert kışta artan KOAH ve kardiyak takip. Orta yoğunlukta, Erzurum'a ileri onkoloji-kardiyoloji sevki ve Aralık-Mart arası Sarıkamış kayak yaralanmaları. Daha düşük yoğunlukta ise yoğun bakım çıkışı sonrası ev bakımı ile Selim çevresindeki zoonoz vakaları görülüyor. Vardiya modeli yıl boyu standart kalır, ama kışın sevk planlaması zorlaşır.

Bu, hastanın durumuna bağlıdır. Gündüzlü refakatçi 12 saatlik vardiyayla (genelde 08.00-20.00) çalışır; günlük 1.080-1.440 TL, aylık 32.000-44.000 TL düzeyindedir ve yerel rutin takip, enfeksiyon ve kronik hastalık vakalarında yeterli olur. Yatılı refakatçi 24 saat evde ya da hastanede kalır; günlük 2.160-2.880 TL, aylık 42.000-56.000 TL bandındadır ve Erzurum sevkleri, yoğun bakım çıkışı ile kayak yaralanmasının ilk günleri için uygundur. Uzun bir Erzurum kemoterapi sürecinde yatılı zorunlu hâle gelirken, rutin KOAH takibinde gündüzlü vardiya çoğu zaman yeterlidir. 24 saat modelde 4857 Md. 46 gereği haftalık bir tam gün izin zorunludur.

Yabancı uyruklu bir kişinin refakatçi olarak çalışması için 6735 Sayılı Kanun gereği çalışma izni gerekir; geçici koruma altındaki bireyler de ev hizmetlerinde belirli koşullarla çalışabilir. Ancak Kars'ta talep ağırlıklı olarak yerel sağlık deneyimi olan ve iki dilli iletişim kurabilen Türk vatandaşı refakatçilere yöneliktir. Bunun pratik bir nedeni var: yerel servis düzenini, Erzurum sevk yolunu ve hastayla ana dilinde iletişim kurabilmeyi bilmek bu işte fark yaratıyor. Sarıkamış'taki yabancı kayak misafirleri için ise İngilizce konuşabilen refakatçiler sezonluk olarak tercih edilebiliyor.