Kıbrıscık Refakatçi

Refakatçinin aldığı aylık ücret, çalışma modeline ve deneyime göre değişir. Bolu'da 2026'da 12 saat gündüz vardiyada günlük hizmet bedeli 1.350-1.700 TL aralığındadır; haftada altı gün hesabıyla aylık ücret 31.000-40.000 TL'ye ulaşır. 24 saat yatılı çalışmada aylık 42.000-54.000 TL, yoğun bakım çıkışı ve palyatif gibi üst düzey vakalarda daha yüksek bir aralık yaygındır. Aylık ücret, 33.030 TL brüt asgari ücret tabanının üzerinde kalır. Çalışma karşılığı; sağlık alanında mezuniyet, onkoloji veya kardiyoloji deneyimi ve sevk yolu refakat tecrübesi eklendikçe yukarı çıkar.

İstanbul mega şehir düzeyinde; aynı 12 saatlik vardiya orada 1.800-2.400 TL aralığındayken Bolu'da 1.350-1.700 TL düzeyindedir. Aradaki fark yaklaşık yüzde 25-30. Bunun nedeni İstanbul'un hem nüfus ölçeği hem ödeme kapasitesi hem de özel hastane yoğunluğudur. Bolu ise Marmara doğusunun üst-orta düzeyinde durur: genç tıp fakültesi, çift sevk hattı ve kayak turizmi ücreti Konya-Kayseri grubunun üzerine taşır, ama mega şehir primine ulaşmaz. Yani fark bir kalite farkı değil, şehir ölçeği farkıdır.

Bolu'da aranan profil büyük ölçüde yerele özgüdür. AİBÜ Sağlık Bilimleri mezunu, AİBÜ Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde kardiyoloji ya da ortopedi deneyimi olan ve İstanbul ile Ankara sevk yollarını bilen kişiler tercih edilir. D-100 Bolu Dağı geçişinin kış koşullarını tanımak, kayak sezonunda artan ortopedi vakalarına hazırlıklı olmak ve İstanbul-Ankara'da yaşayan çocuklarla düzenli iletişim kurmak da bu profilin parçası. İstanbul'da ise çok daha çeşitli kompleks vakalar ve büyük özel hastane dokusu baskındır; iki şehir farklı tıbbi dokular olduğu için aranan deneyim de farklılaşır.

Dört tip öne çıkar. En yaygını, AİBÜ Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde dahiliye-kardiyoloji rutini ile sevk öncesi hazırlık. Onun kadar sık görüleni, kronik hastalık takibi ve İstanbul-Ankara sevk yollarında yol refakati. Aralık-Mart arası belirgin biçimde artan kayak sezonu ortopedi vakaları üçüncü grubu oluşturuyor. Daha düşük yoğunlukta ise palyatif ev bakımı ve diaspora ailelerinin uzaktan takip ihtiyacı görülüyor. Vardiya modeli yıl boyu standart kalır.

Bu, hastanın durumuna bağlıdır. Gündüzlü refakatçi 12 saatlik vardiyayla (genelde 08.00-20.00) çalışır; günlük 1.350-1.700 TL, aylık 31.000-40.000 TL düzeyindedir ve yerel rutin takip ile kronik hastalık vakalarında yeterli olur. Yatılı refakatçi 24 saat evde kalır; günlük 2.700-3.400 TL, aylık 42.000-54.000 TL aralığındadır ve sevk vakaları, yoğun bakım çıkışı ile kemoterapi sonrası ev bakımı için uygundur. Cengiz Bey gibi kemoterapi gören bir hastada yatılı zorunlu hâle gelirken, rutin kardiyoloji takibinde gündüzlü vardiya çoğu zaman yeterlidir. 24 saat modelde 4857 Md. 46 gereği haftalık bir tam gün izin zorunludur.

Yabancı uyruklu bir kişinin refakatçi olarak çalışması için 6735 Sayılı Kanun gereği çalışma izni gerekir; geçici koruma altındaki bireyler de ev hizmetlerinde belirli koşullarla çalışabilir. Ancak Bolu'da talep ağırlıklı olarak Türk vatandaşı, yerel sağlık okulu mezunu refakatçilere yöneliktir. Bunun pratik bir nedeni var: yerel hastane sevk düzenini, D-100 geçişinin kış koşullarını ve Mengen diasporasının aile içi dinamiklerini bilmek bu işte fark yaratıyor. Bu yüzden yabancı uyruklu refakatçi talebi Bolu'da düşük seyrediyor.