Ulus Refakatçi

Refakatçinin aldığı aylık ücret, çalışma modeline ve deneyime göre değişir. Bartın'da 2026'da 12 saat gündüz vardiyada günlük hizmet bedeli 1.200-1.600 TL aralığındadır; haftada altı gün hesabıyla aylık ücret 28.000-38.000 TL'ye ulaşır. 24 saat yatılı çalışmada aylık 38.000-50.000 TL, yoğun bakım çıkışı ve palyatif gibi üst düzey vakalarda daha yüksek bir aralık yaygındır. Aylık ücret, 33.030 TL brüt asgari ücret tabanının üzerinde kalır. Çalışma karşılığı; sağlık alanında mezuniyet, onkoloji deneyimi ve sevk yolu refakat tecrübesi eklendikçe yukarı çıkar.

Zonguldak, kendi bünyesindeki Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesiyle bölgenin ileri sevk merkezi olduğu için refakatçi piyasası daha hareketli; aynı 12 saatlik vardiya orada 1.300-1.700 TL aralığındayken Bartın'da 1.200-1.600 TL düzeyindedir. Aradaki fark yaklaşık yüzde 6-13. Bunun nedeni Zonguldak'ın hem nüfus ölçeği hem de büyük tıp merkezi olmasıdır. Bartın ise kompleks vakaları Zonguldak'a gönderen bir konumda; yaz turizmi ve sevk yükü ücreti tabandan yukarı taşısa da Zonguldak'ın merkez priminin altında kalır. Yani fark bir kalite farkı değil, şehir ölçeği farkıdır.

Bartın'da aranan profil büyük ölçüde yerele özgüdür. BÜ Sağlık Bilimleri mezunu, Bartın Devlet Hastanesi'nde hasta yakını refakat deneyimi olan ve Karabük ile Zonguldak sevk yollarını bilen kişiler tercih edilir. D-010 sahil yolunun kış koşullarına hazırlıklı olmak, Amasra'nın yaz sezonunda artan ihtiyacı karşılayabilmek ve İstanbul'da yaşayan çocuklarla düzenli iletişim kurmak da bu profilin parçası. Büyük metropollerde ise çok daha çeşitli kompleks vakalar baskındır; bu yüzden Bartın'da aranan deneyim daha çok yerel sevk düzenine odaklanır.

Dört tip öne çıkar. En yaygını, Bartın Devlet Hastanesi'nde dahiliye-kardiyoloji rutini ile sevk öncesi hazırlık. Onun kadar sık görüleni, kronik hastalık takibi ve sevk öncesi/sonrası ev bakımı. Orta yoğunlukta, Karabük-Zonguldak sevk hatlarında yol refakati. Daha düşük yoğunlukta ise palyatif ev bakımı ve İstanbul'a sevk edilen ailelerin uzaktan takip ihtiyacı görülüyor. Yaz aylarında turizmle meşgul ailelerde refakatçi talebi belirgin biçimde artıyor.

Bu, hastanın durumuna bağlıdır. Gündüzlü refakatçi 12 saatlik vardiyayla (genelde 08.00-20.00) çalışır; günlük 1.200-1.600 TL, aylık 28.000-38.000 TL düzeyindedir ve yerel rutin takip ile kronik hastalık vakalarında yeterli olur. Yatılı refakatçi 24 saat evde kalır; günlük 2.400-3.200 TL, aylık 38.000-50.000 TL aralığındadır ve sevk vakaları, yoğun bakım çıkışı ile kemoterapi sonrası ev bakımı için uygundur. Murat Bey gibi kemoterapi gören bir hastada yatılı zorunlu hâle gelirken, rutin kalp yetmezliği takibinde gündüzlü vardiya çoğu zaman yeterlidir. 24 saat modelde 4857 Md. 46 gereği haftalık bir tam gün izin zorunludur.

Yabancı uyruklu bir kişinin refakatçi olarak çalışması için 6735 Sayılı Kanun gereği çalışma izni gerekir; geçici koruma altındaki bireyler de ev hizmetlerinde belirli koşullarla çalışabilir. Ancak Bartın'da talep ağırlıklı olarak yerel sağlık okulu mezunu Türk vatandaşı refakatçilere yöneliktir. Bunun pratik bir nedeni var: yerel sevk düzenini, sahil yolunun kış koşullarını ve Amasra'nın sezon dinamiğini bilmek bu işte fark yaratıyor. Bu yüzden yabancı uyruklu refakatçi talebi Bartın'da düşük seyrediyor.